wapń to kluczowy makroelement w rozwoju człowieka

Wapń i jego rola w organizmie człowieka

Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. To podstawowy materiał budulcowy kości i zębów, ale również niezbędny aktywator wielu enzymów, który bierze udział w procesie krzepnięcia krwi. Reguluje tęz pracę układu nerwowego, ma wpływ na pracę mięśni i wydzielanie hormonów.

Rola wapnia w organizmie człowieka

99% wapnia znajduje się w kościach i zębach, a pozostała ilość w tkankach miękkich i płynach ustrojowych. Warto pamiętać, że jego zasoby w komórkach niekostnych są odnawiane kilkadziesiąt razy dziennie, aby utrzymać właściwy poziom wapnia w organizmie. Pojawienie się jego niedoboru w tych komórkach skutkuje uwalnianiem się wapnia z kości. W ten sposób kości zostają odwapnione, stają się coraz słabsze i tym samym wyjątkowo podatne na złamania.

Tylko właściwy poziom wapnia sprawia, że organizm pracuje prawidłowo. Człowiek ma wtedy mocne kości, zdrowe zęby i nie pojawiają się problemy z krzepnięciem krwi. Jednocześnie reguluje się praca serca, mięśnie działają sprawniej, rany szybko się goją, a impulsy nerwowe są dobrze przekazywane i łatwiej o osiągnięcie stanu relaksu, zdrowy sen oraz pogodny nastrój. Ewentualną suplementację należy jednak konsultować z lekarzem. Maksymalna dzienna dawka dla człowieka to nie więcej, niż 4 g dziennie.

Warto pamiętać, że zapotrzebowanie na ten pierwiastek gwałtownie wzrasta podczas ciąży, ponieważ trzeba wtedy zapewnić odpowiednie ilości wapnia także dla rozwijającego się w brzuchu dziecka. Jeżeli dieta mamy jest uboga w wapń, to maluch zaczyna go pobierać z jej organizmu i stąd tak często występujące bóle głowy, bolesne skurcze mięśni nóg oraz ogólne osłabienie. W skrajnych przypadkach dochodzi do łamliwości kości oraz zaawansowanej próchnicy. Odbija się to również na samym dziecku, które rodzi się słabsze, że skłonnościami do krzywicy i próchnicy.

Niedobory i nadmiary wapnia

Organizm nieprawidłowo funkcjonuje nie tylko w przypadku za małej ilości wapnia, ale także przy jego nadmiarze. Niedostatek tego pierwiastka objawia się początkowo bólami w stawach, skurczami mięśni, bólem głowy i drętwieniem kończyn, a później dochodzą problemy z kośćmi i uzębieniem. Pojawia się odwapnienie kości, osteoporoza i próchnica. U dzieci mogą też wystąpić zaburzenia wzrostu. Wapń powinien być dostarczany w odpowiednich ilościach wraz z pożywieniem, a niedobory wynikają z błędów żywieniowych oraz słabej przyswajalności wapnia.

Mało osób zdaje sobie sprawę z faktu, że wapń nie będzie dobrze przyswajany przy braku witaminy D. To nie przypadek, że właśnie niedobory tej witaminy wywołują u dzieci chorobę kości, czyli krzywicę. Z kolei kluczowa w metabolizmie tej witaminy okazuje się witamina C. Wynika z tego, że niedostateczne ilości tych dwóch witamin mogą przyczyniać się do niedoborów wapnia. To nie wszystko, ponieważ spadek poziomu magnezu również skutkuje obniżeniem poziomu wapnia, co ma związek z mechanizmem działania gruczołów przytarczycy.

Zbyt wysoki poziom wapnia w organizmie jest także bardzo niekorzystny, a jego sygnałem będą nudności, zaparcia i brak apetytu. Co więcej, wapń zacznie się odkładać w miejscach, w których nie powinno go być. Jeżeli pojawi się w nerkach, to efektem są kamienie nerkowe. Gorzej, że może przenikać do ścianek żył i tętnic, co grozi nadciśnieniem i miażdżycą. W tym przypadku również kluczowy okazuje się odpowiedni poziom witaminy D oraz witaminy K. Można go uzupełniać dostępnymi suplementami diety łączącymi obie witaminy.

Źródła wapnia w pożywieniu

Jeszcze do niedawna sądzono, że najlepszym źródłem tego pierwiastka jest mleko oraz nabiał. Jednak naukowcy zaobserwowali dość dziwne zjawisko. Tam, gdzie spożycie tych produktów jest wyjątkowo wysokie, jak w Norwegii czy USA, wskaźnik występowania osteoporozy okazuje się zdecydowanie wyższy niż w krajach azjatyckich czy afrykańskich. Częściowo ma to związek z mniejszym nasłonecznieniem, ale jednocześnie problem tkwi w produktach mlecznych. Zawierają one dużo białka zwierzęcego działającego zakwaszająco, a organizm w celu wyrównania pH krwi zaczyna pobierać wapń z kości.

Drugim czynnikiem jest nadmiar fosforu, który utrudnia przyswajanie wapnia. Z kolei występujący w serze żółtym sód powoduje zwiększone wydalanie wapnia z moczem. Zdecydowanie lepszym źródłem wapnia będzie jarmuż, fasolka szparagowa, brukselka, kapusta, rzeżucha, a też orzechy, migdały, nasiona chia czy figi. Jest to zarazem zgodne z aktualnie obowiązującą piramidą żywieniową, w której mleko i jego przetwory nie stanowią podstawy codziennego menu, ale właśnie warzywa.

Wspominana suplementacja wapniem wymaga natomiast dużej ostrożności, ponieważ łatwo o przedawkowanie. Szczególnie powinni uważać chorzy na kamicę nerkową i tarczycę, a także osoby przyjmujące antybiotyki oraz niektóre leki nasercowe. Warto też pamiętać, żeby oprócz samego wapnia jednocześnie dostarczać organizmowi stosowne dawki witaminy D, witaminy C oraz magnezu.

Warto przeczytać

Karambola, czyli gwiazda wśród owoców

Karambola to owoc, który wygląda jak gwiazda, a do tego ma interesujący smak oraz wiele właściwości prozdrowotnych. Chcesz wiedzieć więcej? Zapraszamy do tekstu. Karambola –…

Co to jest luteina i dlaczego jest ważna dla naszych oczu?

Luteina to częstokroć mylony z hormonem kobiecym żółty barwnik, którego obecność ma ogromne znaczenie dla ostrości naszego wzroku. Dowiedz się więcej, jeśli chcesz się dowiedzieć,…

Trapią cię bolesne miesiączki? To może być endometrioza

Endometrioza  może powodować silne bóle miesiączkowe i problemy z zajściem w ciążę. Dowiedz się więcej na temat choroby, która przez lata może nie dawać objawów.…

ZAPYTAJFARMACEUTĘ

Odpowiemy na pytania i wątpliwości

(+48) 85 744 55 97pon-pt 08:00-16:00 sklep@cefarm24.pl 3645675